شرح حال او را نگاشته و او را ستوده است . « 1 » حديث او به اسناد صحيح كه رجال آن همگى ثقه هستند پيش از اين گذشت . « 2 » 170 - حافظ ابو عبد اللّه ، محمّد بن يعقوب بن يوسف شيبانى نيشابورى ، صاحب مسند كبير و معروف به ابن اخرم كه در سال 250 متولد شده و به سال 344 درگذشته است . ذهبى شرح حال نامبرده را ثبت كرده و او را ستوده و گفته است : وى از پيشوايان حديث بود . « 3 » حاكم گويد : وى در علم نحو آنچنان تبحّر داشت كه هيچگاه دچار خطا و لغزش نمىشد و در باب علل و رجال حديث نيكو سخن مىگفت ، از محمد بن صالح بن هانى شنيدم كه مىگفت : ابن خزيمه پيوسته ابو عبد اللّه ، محمد بن يعقوب را بر تمام اقرانش مقدم مىداشت و در آنچه كه بر او وارد مىشد ، به گفتار نامبرده اعتماد داشت و هرزمان در چيزى شك مىكرد آن را به او عرضه مىنمود . حافظ ابو بكر بيهقى روايت او را كه قبلا ذكر شد « 4 » ، از حافظ حاكم نيشابورى روايت كرده كه اسناد آن صحيح و رجال آن همگى ثقه هستند . 171 - حافظ يحيى بن محمّد بن عبد اللّه ، ابو زكريا عنبرى بغيانى ( م 344 ) كه در سن هفتاد و شش سالگى وفات يافته است . سمعانى شرح حال نامبرده را ثبت كرده و او را ستوده است . « 5 » سبكى او را به عنوان يكى از پيشوايان ذكر كرده است . « 6 » حاكم او را عادلى اديب و مفسرى يگانه بين اقرانش معرفى نموده گويد : از ابو على حافظ شنيدم كه مىگفت : مردم از حفظ ما نسبت به اين اساتيد و طرق روايات تعجب مىكنند ، در حالى كه ابو زكريا عنبرى به حدّى در حفظ علوم پيش رفته كه چنانچه حفظ قسمتى از آن به ما تكليف شود ، از آن عاجز خواهيم بود و من به ياد ندارم كه نظير او را ديده باشم . حديث او قبلا از نظر گذشت . « 7 »

--> ( 1 ) . طبقات الشافعية : 2 / 164 . ( 2 ) . ر ك : الغدير ( متن عربى / چ 5 ) : 1 / 20 . ( 3 ) . تذكرة الحفّاظ : 3 / 82 . ( 4 ) . ر ك : الغدير ( متن عربى / چ 5 ) : 1 / 34 . ( 5 ) . الانساب : 4 / 249 . ( و ) ( 6 ) . طبقات الشافعية : 2 / 321 . ( 7 ) . ر ك : الغدير ( متن عربى / چ 5 ) : 1 / 39 .